جمال رضايى
257
بيرجندنامه ( فارسى )
« هنگ » براى مراقبتهاى بهداشتى و درمان اسبهاى « هنگ » يك واحد « دامپزشكى » در اين « هنگ » تأسيس شد كه در آغاز توسّط « بيطار » هاى سنّتى ارتش اداره ميشد و بعد يك « دكتر » دامپزشك ارتشى كه اصلا بيرجندى بود و درجهء افسرى داشت به اين شهر آمد و ادارهء آن را عهدهدار شد . اين شخص « دكتر روحىپور » بود كه تحصيلات ابتدايى و متوسّطه را در مدارس شوكتيّهء بيرجند و تحصيلات دامپزشكى را در دانشكدهء دامپزشكى ( شاخهء ارتش ) در تهران گذرانده بود . دكتر روحىپور تا درجهء سرهنگى و تا وقتى كه « هنگ 15 سوار » در بيرجند داير بود در اين شهر خدمت مىكرد و ندرتا برخى از صاحبان ستوران و دامها براى درمان آنها به وى مراجعه مىكردند . 5 - داروخانهها : در يكى دو دههء آغاز اين سده دو « دواخانه » كه بعدها به « داروخانه » تغيير عنوان دادند در بيرجند وجود داشت كه در آنها داروهاى جديد و بعضا داروهاى سنّتى فروخته مىشد و در دههء سوم يكى ديگر بر تعداد آنها افزوده گشت : 1 - 5 - داروخانهء شرق : دواخانه يا داروخانهء « شرق » متعلّق بود به « محمد حسن عطّارزاده » كه اين پيشه را از پدرش ( مرحوم حاج محمّد على عطّار ) به ارث برده و افزون بر آن در اين رشته تحصيل نيز كرده بود . « عطّارزاده » دورهء اختصاصى « دواسازى » را در « دار الفنون » تهران گذرانده و از داروهاى سنّتى و موارد مصرف آنها نيز بهخوبى آگاهى داشت . اين داروخانه ابتدا در « ميدان چهار درخت » ( سر آب ميان ده ) داير بود و بعد به بازار تغيير مكان داد . پس از فوت زودهنگام مرحوم « عطّارزاده » مديريّت اين داروخانه را شاگردش كه همسر خواهر او نيز بود عهدهدار شد . اين شخص « عبد اللّه شمشادى » ( بعدها حاجى عبد اللّه ) نام داشت و نام داروخانه را به « شمشادى » تغيير داد كه هنوز با همين نام داير و فعّال است و آن را فرزندش « آقاى حسين شمشادى » اداره مىنمايد . 2 - 5 - داروخانه شفايى : صاحب و مدير اين داروخانه شخصى بود به نام « سيّد ذبيح اللّه شفايى شمسآبادى » كه به دعوت « محمد على منصف » از مشهد به بيرجند آمده داروسازى و داروفروشى مىكرد و داروخانهاش را به نام خودش « شفايى » نامگذارى كرده بود . اين داروخانه در ابتداى بازار